جنگ امروز با پسورد آغاز می شود، نه با تانک

یسکافه: به گزارش یسکافه، کارگردان فیلم «قمارباز» اظهار داشت: جنگ فقط با تانک و تفنگ نیست. جنگ امروز با پسورد آغاز می شود. ما در فیلم بیشتر از هر چیز به شکلی جنگ سایبری پرداختیم؛ جنگی که آدم ها آنرا نه فقط با چشم و گوش بلکه با تمام سلول های بدن شان حس می کنند.
نشست خبری فیلم «قمارباز» در دومین روز جشنواره فیلم فجر (۱۲ بهمن ماه) در پردیس ملت (سینمای رسانه) با حضور برخی عوامل فیلم انجام شد و اعلام گردید کوروش تهامی بازیگر با وجود علاقه ای که برای حضور در نشست داشته است، به سبب سرماخوردگی نتوانسته در این برنامه شرکت نماید.
در ابتدای این جلسه محسن بهاری -کارگردان فیلم سینمایی «قمارباز»- در رابطه با موضوع، ریشه های داستانی و نگاه مفهومی اثرش توضیحاتی عرضه داد و به پرسش های خبرنگاران پاسخ گفت.
بهاری در جواب پرسشی در رابطه با ارتباط فیلم با فضای جنگ و اشاره به هک شدن یک بانک خاص اظهار داشت: جنگ فقط با تانک و تفنگ نیست. جنگ امروز با پسورد آغاز می شود. ما در فیلم بیش از هر چیز به صورتی جنگ سایبری پرداختیم؛ جنگی که آدم ها آنرا نه فقط با چشم و گوش، بلکه با تمام سلول های بدن شان حس می کنند.
او تاکید کرد که فضای فیلم می توانست در بستری غیر از جنگ کلاسیک هم روایت شود و اضافه کرد: تنها ارتباط مستقیم فیلم با جنگ، مبحث هک بانک است. ما به جنگی اشاره کردیم که نامرئی است، اما تأثیرش عمیق و گسترده است.
داستان واقعی یا الهام گرفته از واقعیت؟
در ادامه، بهاری در جواب سوالی در رابطه با واقعی بودن داستان فیلم و امکان افشای شخصیت های حقیقی اظهار داشت: من بعنوان یک مخاطب هم مطمئن بودم این سوال مطرح می شود. فیلم برپایه تلفیقی از شنیده ها و الهام از چند پرونده محدود شکل گرفته، نه بازسازی دقیق یک پرونده امنیتی مشخص. کسانیکه باید بدانند، می دانند و باقی مخاطبان ضرورتی ندارد وارد جزئیات واقعی شوند.
او در رابطه با میزان دسترسی به پرونده های واقعی برای ساخت فیلم توضیح داد: آن چه من از یک پرونده می دانستم، در حد این بود که شبی مأموران متوجه نبوغ یک فرد متخصص شدند و تا بامداد تلاش کردند او را از ادامه مسیرش منصرف کنند. در رابطه با پرونده هک بانک هم اطلاعاتم بیشتر شنیده ها و داستانهای غیرمستقیم بود و نه دسترسی رسمی به اسناد.
جنگ سایبری، انتخابی آگاهانه در روایت
کارگردان «قمارباز» ضمن اشاره به فضای بصری و صوتی فیلم اظهار داشت: اصرار داشتم برخی لحظات فقط با صدا یا تصویر حداقلی روایت شود. این هم خوان با ماهیت جنگ سایبری است؛ جنگی پنهان، بی صدا و فرساینده.
در بخش دیگری از نشست، بهاری در رابطه با استفاده از اشیایی مانند پیانو و خرگوش در طراحی صحنه توضیح داد: این اشیا برای نشان دادن درونیات شخصیت فرید (نقش اصلی فیلم) استفاده شدند. پیانویی که در خانه است اما نواخته نمی گردد، یا اشیایی که بیشتر جنبه دکوری دارند، نشانه هایی از خلأ درونی و شخصیت توخالی او هستند.
بهاری در رابطه با انتخاب بازیگر نقش «باران» اظهار داشت: دنبال بازیگری بودیم که هم معصومیت داشته باشد و هم کمی شیطنت. خانم قربانی یکی از نخستین گزینه های ما بودند و خوشبختانه انتخاب بسیار درستی از آب درآمد.
او در جواب پرسشی در رابطه با نمایش استعمال دخانیات در فیلم، تاکید کرد که این رفتار به شخصیت های منفی متعلق می باشد و هدف، تطهیر یا ترویج آن نبوده است.
بهاری در آخر با تشکر از عوامل فیلم و اهالی رسانه اظهار داشت: ترجیح می دهم بعنوان یک کارگردان فیلم اولی، خود فیلم بیش از من حرف بزند تا خودم.
در ادامه نشست خبری سجاد نصراللهی نسب -تهیه کننده فیلم «قمارباز»- ضمن اشاره به نسبت سینما و حقیقت اظهار داشت: ما در سینما الزاماً با بازنمایی رئالِ صرف مواجه نیستیم. ممکنست یک سوژه ریشه در حقیقت داشته باشد، اما بخش عمده مسیر، قصه گویی و داستان سرایی فیلم نامه نویس و کارگردان است تا در نهایت یک اثر جذاب و مخاطب پسند شکل بگیرد.
او اضافه کرد: در قبال یک داستان خوب، می توان فیلم قصه گو ساخت؛ فیلمی که هم از سوژه های رئال بهره می برد و هم می تواند حامل نکات اخلاقی، اجتماعی و حتی سیاسی باشد. اما پردازش داستان و شیوه روایت، از اصول بنیادین کار سینمایی است.
در بخش دیگری از نشست، نصراللهی در مورد طراح پوستر فیلم اظهار داشت: حدودا در پنج کار اخیرم که در جشنواره حضور داشته اند، طراحی لوگو و پوستر توسط آقای روح الامین انجام شده است. جدا از تعهد حرفه ای، ایشان از مرحله فیلم نامه، بازنویسی و پیش تولید در جریان کامل اثر قرار می گیرند.
او اضافه کرد: به عقیده من بخشی از موفقیت و اقبال این آثار به درک درست و برداشت دقیق ایشان از داستان و جهان فیلم برمی گردد؛ چیزی که به وضوح در طراحی هایشان دیده می شود. حتی در مواردی، نظرات ایشان از لحاظ مفهومی برای خود من هم بسیار کمک کننده بوده است.
نصراللهی نسب در ادامه و در واکنش به پرسشی در رابطه با انتخاب بازیگران اظهار داشت: انتخاب برخی بازیگران، همچون انتخاب خانم شبنم قربانی برای نقش منفی، خلاف رویه مرسوم خیلی از کارگردان هاست، اما این انتخاب ها آگاهانه و در جهت شکستن کلیشه ها و تقویت شخصیت پردازی انجام شده است.
او تاکید کرد که این تصمیم ها بخشی از نگاه خلاقانه تیم سازنده به روایت و کاراکترها بوده و هدف، ایجاد تجربه ای متفاوت برای مخاطب است.
محمد روح الامین با توضیح روند ورودش به پروژه «قمارباز» اضافه کرد: مثل خیلی از کارهایی که خصوصاً در روزهای جشنواره انجام می دهم، ابتدا با نسخه های اولیه و حتی ناقص فیلم نامه مواجه شدم؛ نسخه هایی که هنوز بازنویسی کامل نشده بودند و بیشتر خط داستانی را منتقل می کردند.
او با تاکید بر تعهد حرفه ای خود اظهار داشت: با وجود این که در رویارویی اول، فیلم نامه آن چیزی نبود که امروز روی پرده می بینیم، اما تلاش کردم فقط از نظر تعهد حرفه ای، خودم را به اصل قصه و جهان فیلم نزدیک کنم و در طراحی پوستر، به هویت فیلم وفادار بمانم.
طراح پوستر «قمارباز» در رابطه با انتخاب نام فیلم توضیح داد: در سینما، گاهی اسم فیلم حتی از خود فیلم پرانرژی تر یا تعیین کننده تر است؛ خصوصاً در فضای تبلیغاتی جشنواره و اکران. نام «قمارباز» ظرفیت شنیده شدن، ماندگاری و کار تبلیغاتی دارد و از نظر نوشتاری هم امکان افزودن لایه های مفهومی به اثر را فراهم می آورد.
روح الامین ضمن اشاره به مشاهده نسخه های مختلف فیلم اظهار داشت: من دو نسخه از فیلم را دیدم؛ یک نسخه بدون صدا و نسخه غائی. هر بار که فیلم را دیدم، احساس کردم به آن چیزی که امروز تولید شده، نزدیک تر شده ام. این اتفاق امتیاز بزرگی برای گروه سازنده است؛ چون از مرحله نگارش فیلم نامه تا نمایش نهایی، انسجام حفظ شده بود.
او اضافه کرد: خیلی وقت ها فیلم نامه هایی می خوانیم که در ذهن ما فیلمی جذاب می سازند، اما در تولید غائی به آن نمی رسند. اما در رابطه با «قمارباز» خوشبختانه این فاصله وجود نداشت. فیلم را دوست داشتم؛ فیلم ادعای اغراق شده ندارد، اما به اندازه خودش ارزش افزوده بوجود آورده است.
روح الامین در جواب پرسشی در رابطه با رویکرد شخصی اش در طراحی اظهار داشت: من آدمی بین رشته ای هستم؛ ریشه ام در هنرهای تجسمی است اما سینما را دوست دارم، هیچ نسبت فامیلی با هیچ سینماگری ندارم و اگر در این رشته پرکار هستم خواست خدا و تعهدم به کار است.
در پایان نشست خبری فیلم «قمارباز»، سراج صدابردار فیلم، در رابطه با چالش های طراحی و ضبط صدا در این اثر توضیح داد: فضای فیلم نامه در زمانی روایت می شود که شهر عملا خالی است، اما ما فیلم را در شرایطی ساختیم که چنین وضعیتی در حقیقت وجود نداشت. همین موضوع، نخستین و اصلی ترین چالش من در مقام صدابردار بود.
او اضافه کرد: با وجود این که می گوییم در یک واحد تولیدی کار می نماییم، اما یکی از اولویت های اصلی ما با گروه کارگردانی و تولید، انتخاب لوکیشن هایی بود که هم به فضای داستان نزدیک باشند و هم از نظر جغرافیایی در محیطی قرار نگیرند که آمبیانس ها و صداهای مزاحم، با حال وهوای فیلم نامه تضاد داشته باشند.
سراج ضمن اشاره به ساختار فیلم نامه اظهار داشت: در نگاه اول ممکنست تصور شود فیلمی با دو یا سه کاراکتر، کار ساده ای از نظر صدا دارد، اما وقتی جلوتر می روید، متوجه می شوید فیلم نامه بطورکامل دیالوگ محور است. دیالوگ ها فقط گفت و گو نیستند، بلکه اطلاعات مهمی به مخاطب منتقل می کنند.
او اضافه کرد: به جهت اینکه ریتم حفظ شود و مخاطب خسته نشود، تفاوت اندازه نماها و میزانسن ها اهمیت پیدا می کند. در چنین شرایطی، نخستین وظیفه صدابردار حفظ کارکرد درست صداست؛ این که صدا در خدمت روایت باقی بماند.
صدابردار «قمارباز» تاکید کرد: یکی از چالش های جدی من، کنترل آمبیانس محیطی بود. خوشبختانه با همراهی و همکاری خیلی خوب گروه کارگردانی و گروه تولید، توانستیم این مساله را تا حد زیادی مدیریت نماییم و به نتیجه مطلوب برسیم.
سراج در آخر با تشکر از گروه سازنده اظهار داشت: این همراهی موجب شد کار در راه درست خودش پیش برود و تجربه بسیار خوبی برای من رقم بخورد.
به طور خلاصه، کسانی که باید بدانند، می دانند و باقی مخاطبان ضرورتی ندارد وارد جزییات حقیقی شوند.
او در ارتباط با میزان دسترسی به پرونده های حقیقی برای ساخت فیلم توضیح داد: آنچه من از یک پرونده می دانستم، در حد این بود که شبی مأموران متوجه نبوغ یک فرد متخصص شدند و تا بامدادان تلاش کردند او را از ادامه مسیرش منصرف کنند. حتی در مواردی، نظرات ایشان به لحاظ مفهومی برای خود من هم بسیار کمک کننده بوده است.
نصراللهی نسب در ادامه و در واکنش به پرسشی در ارتباط با انتخاب بازیگران عنوان کرد: انتخاب برخی بازیگران، همچون انتخاب خانم شبنم قربانی برای نقش منفی، خلاف رویه مرسوم بسیاری از کارگردان هاست، اما این انتخاب ها آگاهانه و در جهت شکستن کلیشه ها و تقویت شخصیت پردازی انجام شده است.
او تصریح کرد که این تصمیم ها قسمتی از نگاه خلاقانه تیم سازنده به روایت و کاراکترها بوده و هدف، ایجاد تجربه ای متفاوت برای مخاطب است.
محمد روح الامین با توضیح روند ورودش به پروژه قمارباز افزود: مثل بسیاری از کارهایی که بویژه در ایام جشنواره انجام می دهم، ابتدا با نسخه های اولیه و حتی ناقص فیلمنامه مواجه شدم؛ نسخه هایی که هنوز بازنویسی کامل نشده بودند و بیشتر خط داستانی را منتقل می کردند.
او با تکیه بر تعهد حرفه ای خود عنوان کرد: علیرغم این که در رویارویی اول، فیلمنامه آن چیزی نبود که امروز روی پرده می بینیم، اما تلاش کردم فقط از نظر تعهد حرفه ای، خودم را به اصل قصه و جهان فیلم نزدیک کنم و در طراحی پوستر، به هویت فیلم وفادار بمانم.
طراح پوستر قمارباز در ارتباط با انتخاب نام فیلم توضیح داد: در سینما، گاهی اسم فیلم حتی از خود فیلم پرانرژی تر یا تعیین کننده تر است؛ بویژه در فضای تبلیغاتی جشنواره و اکران. نام قمارباز ظرفیت شنیده شدن، ماندگاری و کار تبلیغاتی دارد و از نظر نوشتاری هم امکان افزودن لایه های مفهومی به اثر را فراهم می آورد.
روح الامین ضمن اشاره به مشاهده نسخه های مختلف فیلم عنوان کرد: من دو نسخه از فیلم را دیدم؛ یک نسخه بدون صدا و نسخه غائی.

منبع: یسکافه