به گزارش یسکافه به نقل از مهر، سید محمد طباطبایی، عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر در نشست خبری سلامت زائرین حج که بامداد امروز دوشنبه ۲۵ آبان برگزار گردید، با تشریح وضعیت سلامت زائرین بر طبق اطلاعات حدود ۵۳ هزار نفر از اشخاصی که تا حالا معاینات پزشکی آنها انجام شده است، اظهار داشت: میانگین سنی زائرین حدود ۵۹ سال است و ۵۲ درصد آنها بالای ۶۰ سال و ۸۲ درصد هم بالای ۵۰ سال سن دارند. همینطور حدود ۵۶ درصد زائرین را بانوان می سازند.
وی اضافه کرد: بررسی روند ۱۰ سال قبل نشان میدهد که جمعیت زائرین ایرانی بطور محسوسی سالمندتر شده اند که مهم ترین علت آنرا می توان افزایش مدت انتظار برای اعزام دانست. این تغییر ترکیب سنی، وضعیت بیماری های زمینه ای زائرین را هم تحت تأثیر قرار داده است.
افزایش بیماری های مزمن در بین زائران
طباطبایی با اشاره به آمار بیماری های زمینه ای زائرین اظهار داشت: درحال حاضر حدود ۳۳ درصد زائرانی که معاینات پزشکی آنها انجام شده، به پرفشاری خون مبتلا هستند؛ این میزان در سه سال قبل حدود ۲۷ درصد و در یک دهه گذشته حدود ۲۵ درصد بوده است.
وی اضافه کرد: برآوردهای اولیه نشان میدهد حدود ۲۱ درصد زائرین اعزامی سال جاری به دیابت مبتلا هستند؛ در حالیکه این میزان سه سال قبل حدود ۱۷ درصد بوده است. همینطور حدود ۸ درصد زائرین اختلال چربی خون دارند که این رقم در پنج سال قبل از حدود ۵ درصد بالا رفته است.
عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت با اعلان اینکه بالا رفتن سن با بالا رفتن شیوع بیماری های مزمن هم راه است، اظهار داشت: بررسی ها نشان میدهد با بالا رفتن سن زائرین، میزان مبتلا شدن به پرفشاری خون، دیابت و بیماری های قلبی هم بیشتر می شود؛ بطوریکه در گروه سنی ۶۰ تا ۶۹ سال حدود ۲۵ درصد و در گروه سنی ۷۰ تا ۷۹ سال حدود ۴۳ درصد به پرفشاری خون مبتلا هستند. این میزان در افراد بالای ۸۰ سال به حدود ۵۳ درصد می رسد.
وی همینطور به وضعیت اضافه وزن و چاقی زائرین اشاره نمود و اظهار داشت: حدود ۷۲ درصد زائرین اضافه وزن یا چاقی دارند که از این مقدار، حدود ۲۴ درصد با چاقی و نزدیک به ۵۰ درصد با اضافه وزن مواجهند.
تغذیه؛ ابزاری برای پیشگیری و کنترل بیماری ها
طباطبایی با تکیه بر نقش تغذیه در مدیریت بیماری های مزمن اشاره کرد: پرفشاری خون، دیابت، اختلال چربی خون و خیلی از بیماری های قلبی ارتباط مستقیمی با الگوی تغذیه دارند و نمی توان در مدیریت سلامت زائرین صرفا به دارودرمانی اکتفا کرد.
وی اضافه کرد: تغذیه در روزهای حج تنها به معنای تامین کالری موردنیاز نیست، بلکه مستقیماً بر توان جسمانی زائر، تحمل کارهای بدنی مناسک، پیش گیری از کم آبی و گرمازدگی و کنترل بیماری های مزمن تأثیر می گذارد. مدیریت صحیح تغذیه می تواند ضمن کاهش مراجعات درمانی، به کنترل بیماری ها و کاهش مصرف دارو هم کمک نماید.
کاهش کالری و نمک و افزایش فیبر در غذای زائران
عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت با اشاره به مداخلات انجام شده در برنامه غذایی زائرین حج ۱۴۰۵ اظهار داشت: با هماهنگی سازمان حج و زیارت، تغییراتی در ترکیب وعده های غذایی اعمال شد تا ضمن حفظ کفایت تغذیه ای، غذای عرضه شده با شرایط سلامت زائرین تناسب بیشتری داشته باشد.
وی توضیح داد: میزان انرژی دریافتی غذا از حدود ۲۶۰۰ کالری به حدود ۲۱۰۰ کالری کاهش پیدا کرد. همینطور میزان کربوهیدرات از حدود ۳۶۰ گرم به ۲۱۰ گرم رسید و قندهای ساده هم از حدود ۴۵ گرم به ۲۰ گرم کاهش پیدا کرد.
طباطبایی اضافه کرد: کاهش حجم نوشابه ها، محدود کردن توزیع آبمیوه، جایگزینی شیر معمولی بجای شیرکاکائو و افزایش استفاده از سبزیجات و سالاد همچون اقدامات انجام شده بود. همینطور با جایگزینی روشهای پخت بخارپز و گریل بجای سرخ کردن، میزان چربی غذا حدود ۳۰ گرم کاهش پیدا کرد.
وی با اشاره به اهمیت افزایش فیبر در برنامه غذایی زائرین اظهار داشت: میزان فیبر دریافتی از حدود ۱۵ گرم به ۳۰ گرم افزوده شد. این اقدام علاوه بر کمک به کنترل نوسانات قند خون، در پایین آوردن مشکلات گوارشی و یبوست زائرین هم مؤثر است. همینطور میزان سدیم و نمک غذا حدود ۴۰ درصد کاهش پیدا کرد که باتوجه به شیوع بالای پرفشاری خون در بین زائرین اهمیت زیادی دارد.
تدوین سند پنج ساله مدیریت سلامت محور تغذیه زائران
طباطبایی با اعلان اینکه تغییرات جمعیتی و وضعیت بیماری های زائرین، لزوم بازبینی اساسی در نظام تغذیه حج را نشان می دهد، اظهار داشت: بر طبق این رویکرد و با تکیه بر لزوم حرکت به سوی مدیریت سلامت محور تغذیه، تدوین سند استراتژیک نظام مدیریت تغذیه زائرین در دستور کار قرار گرفته است.
وی اضافه کرد: در این سند کوشش شده است سه مبحث کیفیت غذا، کفایت دریافت مواد غذایی و دستاوردهای سلامت بصورت یکپارچه مورد توجه قرار گیرد و ظرف یک برنامه پنج ساله، نظامی علمی، هوشمند و پایدار برای مدیریت تغذیه زائرین مستقر شود.
عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت اضافه کرد: حفظ و ارتقاء سلامت زائرین، تامین امنیت غذایی، افزایش توان جسمانی و بهبود کیفیت تجربه زیارتی از اهداف اصلی این سند است. در حقیقت باید شرایطی فراهم گردد که بیماری های زمینه ای و مشکلات جسمانی مانع بهره مندی زائرین از فرصت معنوی زیارت نشود.
وی با اشاره به پیشبینی هفت محور در این سند اظهار داشت: موضوع هایی همچون سلامت و ایمنی غذا، آموزش تغذیه قبل از اعزام و در طول سفر، ارزیابی و پایش شاخصهای سلامت، حکمرانی و نظارت بر فرایند تغذیه و مدیریت زنجیره تامین تا مصرف غذا در این برنامه مورد توجه قرار گرفته است.
پیش بینی سه سطح تغذیه متناسب با وضعیت سلامت زائران
طباطبایی در رابطه با سطوح پیشبینی شده در نظام مدیریت تغذیه زائرین اظهار داشت: در این برنامه سه سطح تغذیه درنظر گرفته شده است؛ سطح نخست تغذیه عمومی برای همه زائرین با الگوی استاندارد و متعادل، سطح دوم تغذیه تعدیل شده برای اشخاصی که دارای عوامل خطر و بیماری های زمینه ای هستند و سطح سوم تغذیه درمانی اختصاصی برای زائرانی است که شرایط پزشکی خاص تری دارند.
وی اضافه کرد: مدیریت تغذیه باید تمام زنجیره غذا، از مرحله تامین مواد اولیه، تولید و نگهداری تا توزیع، مصرف و حتی مدیریت ضایعات غذایی را در بر بگیرد.
عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت تصریح کرد: این نظام باید متناسب با شرایط اختصاصی حج طراحی شود و عواملی مانند زمان بندی مناسک، میزان فعالیت بدنی زائرین، شرایط آب وهوایی و گرمای عربستان و همینطور اختلالات احتمالی در فرایند توزیع غذا را درنظر بگیرد.
بطور خلاصه، حدود ۸ درصد زائران اختلال چربی خون دارند که این رقم در پنج سال پیش از حدود ۵ درصد بالا رفته است. عضو کمیته سلامت مرکز پزشکی حج و زیارت با اشاره به اینکه بالا رفتن سن با بالا رفتن شیوع بیماری های مزمن هم راه است، عنوان کرد: بررسی ها نشان میدهد با بالا رفتن سن زائران، میزان مبتلا شدن به پرفشاری خون، دیابت و بیماری های قلبی هم بیشتر می شود؛ بطوریکه در گروه سنی ۶۰ تا ۶۹ سال حدود ۲۵ درصد و در گروه سنی ۷۰ تا ۷۹ سال حدود ۴۳ درصد به پرفشاری خون مبتلا هستند. این میزان در افراد بالای ۸۰ سال به حدود ۵۳ درصد می رسد. وی همین طور به وضعیت اضافه وزن و چاقی زائران اشاره نمود و عنوان کرد: حدود ۷۲ درصد زائران اضافه وزن یا چاقی دارند که از این مقدار، حدود ۲۴ درصد با چاقی و نزدیک به ۵۰ درصد با اضافه وزن مواجهند. همین طور میزان کربوهیدرات از حدود ۳۶۰ گرم به ۲۱۰ گرم رسید و قندهای ساده هم از حدود ۴۵ گرم به ۲۰ گرم کاهش پیدا کرد. طباطبایی افزود: کاهش حجم نوشابه ها، محدود کردن توزیع آبمیوه، جایگزینی شیر معمولی بجای شیرکاکائو و افزایش استفاده از سبزیجات و سالاد همچون اقدامات انجام شده بود.
منبع: yescafe.ir