در گزارش یسکافه اعلام شد؛ زنجیره زلزله های شرق تهران پیش درآمد یک اتفاق بزرگ یا خنثی شدن تنش؟

مجید معهود عضو هیأت علمی پژوهشکده زلزله شناسی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله و رئیس مرکز شبکه لرزه نگاری باندپهن کشور در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار نمود: از ساعت ۲۰: ۴۱ شب گذشته (۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵) فعالیت لرزه ای در شرق تهران و در فاصله ۸ کیلومتری پردیس با وقوع زمین لرزه ای به بزرگی ۳.۴ بطور محسوس شروع شد. وی ادامه داد: بزرگ ترین زمین لرزه این دنباله لرزه ای با بزرگی ۴.۶ در ساعت ۲۳: ۴۶ رخ داد که در تهران و حتی در شهر کرج هم احساس شد. معهود اضافه کرد: بعد از آن دو زمین لرزه دیگر با بزرگی ۲.۶ در ساعتهای ۲۳: ۵۰ و ۰۰: ۲۰ رخ داد و سپس زمین لرزه بزرگ تری با بزرگی ۴.۰ در ساعت ۰۰: ۲۶ صبح به وقوع پیوست که در تعدادی مناطق تهران دو بار احساس شد. وی اشاره کرد: علاوه بر این، چهار زمین لرزه کوچک دیگر هم در این منطقه ثبت شده است که آخرین آنها با بزرگی ۳.۳ در ساعت ۰۵: ۵۷ صبح امروز (۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵) روی داده است. رئیس مرکز شبکه لرزه نگاری باندپهن کشور با اعلان اینکه در مجموع ۹ زمین لرزه از شب گذشته در منطقه پردیس ثبت شده است، اظهار داشت: باتوجه به متوسط و کوچک بودن این زمین لرزه ها، تقسیم بندی آنها به پیش لرزه و پس لرزه چندان معنا ندارد؛ چونکه معمولا این اصطلاحات برای زمین لرزه های بزرگ به کار می رود و این رخدادها در مقیاس زلزله های کوچک و متوسط قرار می گیرند. وی در رابطه با محل وقوع این زمین لرزه ها اظهار نمود: محل رخداد این زمین لرزه ها در محل تلاقی گسل های مشا و شمال تهران در منطقه نزدیک پردیس است. معهود اضافه کرد: این منطقه در گذشته هم فعالیت لرزه ای ثبت شده داشته و این بخش از گسل های مشا و شمال تهران همچون بخش های خیلی فعال این گسل ها به شمار می روند. وی با اشاره به موقعیت تهران نسبت به این گسل ها اظهار داشت: شهر تهران به سبب نزدیکی به گسل های مهم که در گذشته هم لرزه خیزی تاریخی قابل توجهی داشته اند، در فاصله حدود ۴۰ کیلومتری منطقه لرزه خیز پردیس قرار دارد و باتوجه به اهمیت این گسل ها و هم قرارگیری کلان شهر تهران در مجاورت آنها، توجه ویژه به افزایش آگاهی و آمادگی مردم ضروری می باشد. عضو هیات علمی پژوهشکده زلزله شناسی همین طور بیان کرد: سه زمین لرزه دیگر هم در سالهای قبل دقیقاً در همین منطقه روی داده است؛ همچون زمین لرزه ای با بزرگی ۲.۵ در تاریخ ۱۰ ژانویه ۲۰۲۳، زمین لرزه ای با بزرگی ۲.۶ در ۷ نوامبر ۲۰۲۲ و زمین لرزه ای با بزرگی ۳.۳ در ۱۱ مارس ۲۰۱۶. وی اضافه کرد: همین طور سحرگاه جمعه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ هم زمین لرزه ای با بزرگی ۵.۰ در عمق ۱۱ کیلومتری و بر روی گسل مشا در فاصله ۷ کیلومتری شهر دماوند در استان تهران رخ داد. معهود با اشاره به خاصیت های زمین شناسی منطقه اظهار داشت: محل وقوع این زمین لرزه ها در محل تلاقی گسل های مشا و شمال تهران است. گسل مشا بعنوان مهم ترین گسل البرز مرکزی شناخته می شود که آثار آن حداقل در حدود ۱۷۰ کیلومتر از آبیک تا فیروزکوه قابل مشاهده می باشد. وی توضیح داد: در امتداد این گسل، برخی نقاط بصورت بالارانده (upthrust) و برخی نقاط بصورت رورانده (overthrust) قابل تفسیر هستند. در حوالی لواسان در شرق تهران، این گسل به دو شاخه تقسیم می شود که شاخه جنوبی آن بعنوان گسل شمال تهران شناخته می شود. این پژوهشگر زلزله شناسی اضافه کرد: به اعتقاد برخی محققان، انتهای شرقی گسل شمال تهران در منطقه لواسانات قرار دارد و بصورت یک ساختار چپ پله به گسل مشا متصل می شود. وی اضافه کرد: از مهم ترین گسل های تهران می توان به گسل نیاوران اشاره نمود که در فاصله یک کیلومتری جنوب گسل شمال تهران و تقریبا موازی با امتداد آن قرار دارد. معهود اشاره کرد: این گسل با طول حدود ۱۲ کیلومتر بعنوان یک گسل راندگی با شیب به سوی شمال و با امتداد ENE-WSW شناخته می شود. برخی پژوهشگران هم شواهدی از وجود حرکات امتدادلغز چپ گرد در بخش شرقی این گسل ارایه کرده اند که همچون آنها می توان به جابه جایی بیشتر از ۵۰۰ متر یک تراس باقیمانده بصورت چپ گرد در روستای دارآباد اشاره نمود. وی در رابطه با وضعیت لرزه خیزی منطقه اظهار داشت: وقوع چنین زمین لرزه هایی برای گسل های فعال منطقه طبیعی است و باتوجه به رخداد زلزله ها در سالیان گذشته، این رخدادها نشانه تغییر روند لرزه خیزی منطقه محسوب نمی شوند. رئیس مرکز شبکه لرزه نگاری باندپهن کشور تاکید کرد: تغییر رفتار لرزه ای ناگهانی در مناطق فعال، مانند افزایش ناگهانی یا کاهش محسوس فعالیت، می تواند نشان دهنده امکان رخداد رخدادهای بزرگ تر باشد که خوشبختانه در این منطقه چنین تغییر رفتاری دیده نشده است. او در آخر تصریح کرد: پتانسیل بالای لرزه خیزی در گستره استان تهران، سابقه وقوع زمین لرزه های تاریخی بزرگ و مخرب، لرزه خیزی دستگاهی بالا، وجود گسل های لرزه ای مهم با ابعاد بزرگ و فراوانی گسل های فعال مختلف در گستره استان تهران همچون علل اهمیت لرزه ای این منطقه به حساب می آید. خلاصه اینکه وی توضیح داد: در امتداد این گسل، برخی نقاط به صورت بالارانده (upthrust) و برخی نقاط به صورت رورانده (overthrust) قابل تفسیر هستند. در حوالی لواسان در شرق تهران، این گسل به دو شاخه تقسیم می شود که شاخه جنوبی آن به عنوان گسل شمال تهران شناخته می شود. برخی محققان هم شواهدی از وجود حرکات امتدادلغز چپ گرد در قسمت شرقی این گسل ارائه کرده اند که همچون آنها می توان به جابه جایی بیشتر از ۵۰۰ متر یک تراس باقی مانده به صورت چپ گرد در روستای دارآباد اشاره نمود.

منبع: یسکافه